هشت قطعه زربفت نشسته: تمرینهای ۱، ۲ و ۳
نویسنده
دکتر یانگ، جوئینگ-مینگ
ترجمه
آریانمهر
زمان مطالعه
7 دقیقه
تاریخ انتشار
هنگامی که این اصول را درک کنید، میتوانید یی (ذهن) را بهگونهای بهکار بگیرید که چی را در بدن هدایت کند، جریان آن را بهبود دهد و سلامت را بازگرداند. بنابراین هنگام تمرین باید کوشش کنید معنای شعرها یا «سخنان رمزی» را بفهمید. این جملات صدها سال منتقل شدهاند و ریشهی اصلی این شیوهی تمرین محسوب میشوند. به دلیل تفاوتهای فرهنگی و زبانی، انتقال تمام لایههای معنایی نسخهٔ چینی به انگلیسی بسیار دشوار است.
هشت قطعهٔ زربفت یک تمرین وایدان (اکسیر بیرونی) است. این روش هر دو نوع نظریهٔ تمرینی وایدان را در بر میگیرد: هم چی را در اندامها تقویت میکند و سپس آن را به سوی اندامهای داخلی هدایت میکند، و هم با حرکت اندامها، عضلات پیرامون اندامهای داخلی را تحریک کرده و جریان چی را در آن نواحی افزایش میدهد.
نشسته و ایستاده
دو مجموعه از «هشت قطعهٔ زربفت» وجود دارد: یک مجموعهٔ نشسته و یک مجموعهٔ ایستاده. نسخهٔ نشسته بر بهکارگیری اندامهای فوقانی تمرکز دارد و برای شش اندامی که با شش مسیر انرژی در دستها مرتبط هستند، سودمند است. این مجموعه راهی مناسب برای بیدارکردن بدن در صبح است و معمولاً پیش از ظهر تمرین میشود. همچنین برای افرادی که بستری هستند یا ایستادن برایشان دشوار است، انتخاب مناسبی است.
احتمالاً متوجه شدهاید که هماهنگی تنفس با حرکات در این مجموعه کمتر مطرح شده است. دلیل آن ساده است: این مجموعه برای مبتدیان چیگونگ طراحی شده. برای فرد نوآموز، مهمترین مؤلفهی تمرین «ریلکسکردن» است. تنها وقتی حرکات را مسلط و بدن را تنظیم کردید، باید شروع کنید به هماهنگسازی تنفس با حرکات. قانون کلی این است: هنگام کشیدن اندامها، بازدم کنید و چی را به انتهای اندامها هدایت کنید؛ هنگام جمعکردن اندامها، دم بگیرید و چی را به سمت ستون فقرات ببرید.
اکنون سه حرکت نخست از مجموعهٔ نشستهٔ هشت قطعهٔ زربفت ارائه میشود.
قطعهٔ اول: بیمو جینگزو
(چشمها را ببند و آرام بنشین)
سخنان رمزی:
چشمها را ببند، با ذهنی عمیق بنشین؛
دستها استوار، ذهن آرام؛
اندیشه متمرکز بر شن (روح).
روش اجرا:
پاها را ضربدری بنشینید و ذهن را بر ناحیهٔ چونگدانتیان (محل شبکه خورشیدی/solar plexus) متمرکز کنید. سر باید حالتی معلق و رها داشته باشد. سینه نرم و آزاد، کمر و ستون فقرات راحت و بیتنش. دستها روی دامان قرار گیرد. دهان بسته و دندانها بهآرامی تماس داشته باشند. تنفس یکنواخت و آرام تنظیم شود. ذهن صاف و پاکیزه باشد. یی (ذهن) و شن (روح) را در درون متمرکز کنید تا شن آرام شود و چی فرو بنشیند. نقطهٔ تمرکز ذهن، دانتیان میانی است. حداقل سه تا پنج دقیقه مراقبه لازم است.
توضیح:
سه ناحیه در بدن «دانتیان» نام دارد:
- پیشانی: دانتیان بالا (شـانگ دانتیان) – جایگاه شن (روح). با هدایت چی به این ناحیه، مغز تغذیه میشود و شن ارتقا مییابد. با ارتقای شن، ذهن میتواند جریان چی را مؤثرتر هدایت کند.
- شبکه خورشیدی/چونگ دانتیان: دانتیان میانی – محل انباشت چی پس از تولد. این چی از هوا و غذا حاصل میشود. پرشدن این ناحیه، بدن را نیرو میدهد؛ اما ذهن را پراکنده کرده و ممکن است موجب حرارت و سوزش قلب شود.
- پایین شکم: دانتیان پایین (شیا دانتیان) – اصل و سرچشمهٔ نیروی حیاتی و محل چی پیش از تولد.
این تمرین آتش و حرارت اضافی دانتیان میانی را فرو مینشاند تا ذهن بتواند آرام و متمرکز شود. پیش از هر تمرین چیگونگ، شرط نخست آرامکردن ذهن است. بستن چشمها کمک میکند محرکهای بیرونی مزاحم نباشند. باید ذهن عمیق را پرورش داد. دستها روبهروی شکم قرار گیرد؛ این حالت تمرکز ذهن را تثبیت و استحکام میدهد. در آغاز میتوان یک دقیقه تنفس را تنظیم کرد، اما سپس باید رها کرد تا ذهن خودبهخود عمیق و آرام شود. تمرکز بر دانتیان میانی آتش چی پس از تولد را کاهش میدهد. پس از آن، ذهن متمرکز را به سمت شن (در دانتیان بالا) ببرید تا سطح انرژی ارتقا یابد.
در چین، تمرکز «جو جینگ هوی شن» نامیده میشود، یعنی گردآوردن «جینگ» و ملاقات با «شن». جینگ در اینجا به معنای «مایهٔ پالایششده» است، نه منی؛ یعنی ذهن پالوده و متمرکز. هرگاه ذهن پالوده با شن پیوند یابد، شن ارتقا مییابد و هرچه شن بالاتر برود، عمق تمرکز افزایش پیدا میکند.
قطعهٔ دوم: شُو بائو کُونلُن
(دستان، کوه کونلُن را در بر میگیرند)
سخنان رمزی:
سیوشش بار دندانها را برهم بزن؛
دو دست، کوه کُونلُن (سر) را در بر گیرند.
روش اجرا:
ابتدا دندانها را سیوشش بار بهآرامی بر هم بکوبید. اگر بزاق ایجاد شد، آن را فرو دهید. سپس دو دست را در هم قلاب کرده و پشت سر بگذارید. سر و بدن را به سمت عقب فشار دهید و همزمان دستها را بهسمت جلو بکشید. هنگام واردکردن نیرو، دم بگیرید و هنگام رهاکردن، بازدم کنید. این چرخه را نُه بار تکرار کنید.
توضیح:
هدف این حرکت دو چیز است:
- تحریک چی در لثهها برای تقویت ریشهٔ دندانها.
در گذشته که دندانپزشکی پیشرفته و در دسترس نبود، مراقبت از دندانها بیشتر بر عهدهٔ خود فرد بود. ضربهزدن ملایم دندانها به هم، ریشههای دندان را تقویت کرده و از فساد آن پیشگیری میکرد. - پاکسازی و بیدارکردن ذهن.
هنگام ضربهزدن، ارتعاش در حفرهٔ جمجمه طنین میاندازد و مغز را تحریک میکند؛ این کار ذهن را شفاف و بیدار میسازد.
«کوه کُنلُن» یکی از بلندترین کوههای چین است و در اینجا به سر انسان اشاره دارد که مرتفعترین بخش بدن است. هنگام عقببردن سر و جلوکشیدن دستها، باید پشت را نیز به بیرون رانده و ستون فقرات را کاملاً صاف کنید. این حرکت، عضلات پشت را منقبض و سپس رها میکند و همین روند، جریان چی را در پشت و در امتداد «رگِ فرمان» افزایش میدهد. این تمرین ستون فقرات را تقویت کرده و از کمردرد پیشگیری میکند.
در این قطعه، تنفس باید با حرکت هماهنگ باشد. این هماهنگی موجب فشرده و منبسطشدن ریهها میشود، تنش ریه را آزاد میکند و ظرفیت تنفسی را افزایش میدهد.
قطعهٔ سوم: کُو جی یُوا ژِن
(کوبیدن و ضربهزدن بر «بالش یشم»)
سخنان رمزی:
چپ و راست، طبل آسمانی را بنواز؛
طنین آن بیستوچهار بار برآید.
روش اجرا:
تمرین را از پایان قطعهٔ قبل ادامه دهید. کف دستها را روی گوشها بگذارید و انگشتان میانی را روی ناحیهٔ حفرهٔ «بالش یشم» قرار دهید (زیر برجستگی استخوان پسسری). سپس انگشت اشاره را روی انگشت میانی بگذارید و با یک حرکت رها، آن را به پایین بزنید تا به پشت سر ضربه وارد شود. این ضربه در حفرهٔ جمجمه صدایی شبیه طبل ایجاد میکند. این روش را «مینگ تیان گو» مینامند، یعنی «نواختن طبل آسمانی».
بیستوچهار بار، با ضربآهنگی یکنواخت و پایدار ضربه بزنید. میتوانید هر دو انگشت را همزمان بهکار ببرید یا بهصورت یکیدرمیان ضربه بزنید.
توضیح:
«بالش یشم» (یوجِن) نام حفرهای است در پشت سر، درست زیر برجستگی پسسری. «طبل آسمانی» به سر اشاره دارد. هنگام انجام این حرکت، مراقب باشید انگشتان حلقه و کوچک با سر تماس پیدا نکنند، زیرا صدای ضربه را خفه میکنند. ذهن را بر صدا متمرکز کنید و اجازه دهید هر ضربه توجه شما را عمیقتر به سوی ارتعاشات جمجمه و مغز ببرد. نواختن این طبل ذهن را پاک و شفاف میکند. پس از پایان تمرین و برداشتن دستها از گوشها، حالتی شبیه بیدارشدن پدید میآید و همه چیز واضحتر احساس میشود.
شاید دربارهٔ تعداد تکرارها کنجکاو باشید. در فرهنگ چینی، عدد دوازده نماد یک چرخهٔ کامل است؛ همانطور که دوازده ماه، یک سال را تشکیل میدهد. به همین دلیل، معمولاً از دوازده یا مضارب آن بهعنوان تعداد توصیهشدهٔ تکرار استفاده میشود. اگر زمان محدود دارید و نمیتوانید تعداد کامل را انجام دهید، میتوانید تعداد را کاهش دهید؛ اما هیچیک از تمرینها را حذف نکنید.